Human Dignity (ἄξιος) in the Lucan Narrative (Luke and Acts)
DOI:
https://doi.org/10.21906/rbl.3745Keywords:
godny, ἄξιος, Ewangelia św. Łukasza, Dzieje Apostolskie, Jan Chrzciciel, św. PawełAbstract
The “double work” of St. Luke (the Gospel of Luke and the Acts of the Apostles) contains fifteen occurrences of the Greek term ἄξιος, understood as “worthy or deserving of something.” All of these instances refer to the following figures: John the Baptist, the centurion of Capernaum, the prodigal son, the disciples of Jesus, and St. Paul. These occurrences can be interpreted in three ways. First, as concrete actions that clearly indicate conversion or its absence. Second, St. Luke uses the term in reference to a sense of personal unworthiness, as seen in the attitudes of the prodigal son, John the Baptist, and the Jews in Pisidian Antioch, who declared themselves “unworthy of eternal life.” The final usage of the term concerns actions deemed deserving of capital punishment. In this context, Jesus—though innocent and undeserving of death—was sentenced to crucifixion by Pilate. Similarly, St. Paul, also declared unworthy of the death penalty, avoided execution by appealing to Caesar’s judgment.
References
Abogunrin S. O., Ewangelia według św. Łukasza, [w:] Międzynarodowy komentarz do Pisma Świętego: komentarz katolicki i ekumeniczny na XXI wiek, red. nauk. wyd. oryg. W. R. Farmer, współred. S. McEvenue, A. J. Levoratti, D. L. Dungan, red. nauk. wyd. pol. W. Chrostowski, współred. T. Mieszkowski, P. Pachciarek, Warszawa: Verbinum 2000, s. 1239–1299.
Abramowiczówna Z., Słownik grecko-polski, t. 1: A–Δ, Warszawa: PWN 1958.
Mickiewicz F., Ewangelia według św. Łukasza. Rozdziały 1–11. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz, cz. 1, Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2011.
Mickiewicz F., Ewangelia według św. Łukasza. Rozdziały 12–24. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz, cz. 2, Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2011.
Nowy Testament grecki i polski. Novum Testamentum Graece et Polonice, tekst grecki Novum Testamentum Graece na podstawie dzieła E. i E. Nestle; redakcja B. i K. Aland, J. Karavidopoulos, C. M. Martini, B. M. Metzger wydanie 28 poprawione – Institut für Neutestamentliche Textforschung Münster/Westfalen pod kierownictwem H. Strutwolfa; tekst polski Biblia Tysiąclecia wydanie V, redakcja wydania R. Bogacz, R. Mazur, Poznań: Pallottinum 2017.
Mikołajczak M., Teologia świątyni w dwudziele św. Łukasza, Lublin: Polihymnia 2000.
Nolland J., Luke 1:1–9:20, Word Biblical Commentary, t. 35A, Dallas: Word Books 1989.
Nolland J., Luke 9:21–18:34, Word Biblical Commentary, t. 35B, Dallas: Word Books 1993.
Pindel R., Interpretacja przypowieści o synu marnotrawnym w polskim kaznodziejstwie (1945–2000), „Verbum Vitae” 2 (2003) nr 3, s. 233–253, https://doi.org/10.31743/vv.1964.
Popowski R., Słownik grecko-polski Nowego Testamentu, Warszawa: Vocatio 1999.
Romaniuk K., Jankowski A., Stachowiak L., Komentarz praktyczny do Nowego Testamentu, cz. 1, Poznań: Pallottinum 1999.
Urbański J. E., Kobieta w Biblii. Refleksja biblijnoteologiczna. Nowy Testament, „BielskoŻywieckie Studia Teologiczne” 4 (2003), s. 312–314.
Taylor J., Dzieje Apostolskie, [w:] Międzynarodowy komentarz do Pisma Świętego: komentarz katolicki i ekumeniczny na XXI wiek, red. nauk. wyd. oryg. W. R. Farmer, współred. S. McEvenue, A. J. Levoratti, D. L. Dungan, red. nauk. wyd. pol. W. Chrostowski, współred. T. Mieszkowski, P. Pachciarek, Warszawa: Verbinum 2000, s. 1362–1397.
Zbroja B., Owocny dialog religii z polityką na przykładzie mowy Pawła przed królem Herodem Agryppą (Dz 26), [w:] E. Juśko, R. B. Sieroń, S. Sorys, Homo religiosus versus homo politicus. Współpraca czy konflikt?, Tarnów-Łapczyca: Wydawnictwo Regis 2015, s. 127–136.
Published
How to Cite
Issue
Section
Copyright (c) 2025 Bogdan Zbroja

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License
that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).