Katolicka teologia judaizmu i jej biblijne podstawy
DOI:
https://doi.org/10.21906/rbl.3734Słowa kluczowe:
judaizm, Kościół, Synagoga, teologia, drzewo oliwne, dialog chrześcijańsko-żydowskiAbstrakt
Artykuł podejmuje problem właściwego rozumienia katolickiej teologii judaizmu. Postrzeganie Izraela w Bożej ekonomii zbawienia może bowiem opierać się na różnych modelach teologicznych, np. „teologię zastępstwa” (supersesjonizm), „teologię dwóch przymierzy” (dyspensacjonalizm) lub „teologię włączenia”. Ten ostatni model, odwołujący się do Pawłowego obrazu drzewa oliwnego (Rz 11, 16–24), wydaje się najtrafniej oddawać niełatwą wzajemną relację Kościoła i Synagogi, a także może stanowić fundament budowania wyważonego spojrzenia na judaizm w aktualnej refleksji teologicznej.
Bibliografia
Baxter, A. G., & Ziesler, J. A. (1985). Paul and arboriculture: Romans 11:17–24. Journal for the Study of the New Testament, 7(24), 25–32. https://doi.org/10.1177/0142064x8500702402
Chrostowski, W. (2003). Kościół a Izrael. Collectanea Theologica, 73(1), 73–94.
Chrostowski, W. (2005). „Czyż Bóg odrzucił lud swój?” (Rz 11, 1). Refleksja biblijno-teologiczna. Collectanea Theologica, 75(2), 39–56.
Chrostowski, W. (2016). Ku katolickiej teologii judaizmu. Inspiracje kard. J. Ratzingera/Benedykta XVI. Studia Nauk Teologicznych, 11, 185–205. https://doi.org/10.24425/snt.2016.123861
Esler, P. F. (2003). Ancient oleiculture and ethnic differentiation: The meaning of the olive-tree image in Romans 11. Journal for the Study of the New Testament, 26(1), 103–124. https://doi.org/10.1177/0142064x0302600106
Hahn, S. W. (2021). List do Rzymian. W drodze.
Havemann, J. C. (1997). Cultivated olive – wild olive: The olive tree metaphor in Romans 11:16–24. Neotestamentaria, 31(1), 87–106.
Juster, D. (1986). Jewish roots: A foundation of biblical theology for Messianic Judaism. Destiny Image Publishers.
Kamykowski, Ł. (1988). Sens przeobrażeń modlitwy za Żydów w rzymskiej liturgii Wielkiego Piątku. Analecta Cracoviensia, 20, 177–198. https://doi.org/10.15633/acr.3065
Kamykowski, Ł. (1996). „Cały Izrael”. Ku katolickiej wizji Izraela i Żydów. Wydawnictwo WAM.
Kamykowski, Ł. (1998). Nostra aetate 4. Wpływ na dalsze nauczanie Kościoła. W W. Chrostowski (red.), Ja jestem Józef brat wasz (Rdz 45, 4). Księga pamiątkowa ku czci Arcybiskupa Henryka Muszyńskiego Metropolity Gnieźnieńskiego w 65. rocznicę urodzin (s. 219–240). Vocatio.
Kamykowski, Ł. (2016). Ku katolickiej teologii judaizmu. Wprowadzenie do dyskusji. Studia Nauk Teologicznych, 11, 173–184. https://doi.org/10.24425/snt.2016.123860
Kamykowski, Ł. (2022). Obraz Izraela i Żydów w myśli chrześcijańskiej. Wydawnictwo WAM.
Konferencja Episkopatu Polski. (2013). Mszał Rzymski dla diecezji polskich (wyd. 2). Pallottinum.
Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. (28 marca 2022). Dekret zatwierdzający nowe brzmienie w języku polskim modlitwy „Za Żydów” w liturgii Wielkiego Piątku.
Kubacki, Z. (2018). Wprowadzenie do teologii religii. Wydawnictwo Naukowe UKSW.
Moo, D. J. (1996). The epistle to the Romans. Eerdmans.
Napiórkowski, A. A. (2023). Od teologii zastępstwa ku teologii dialogu. Łukasza Kamykowskiego wkład w eklezjogenezę starotestamentalną. W T. Dzidek (red.), Ksiądz Łukasz Kamykowski – teolog dialogu (s. 57–91). Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe. https://doi.org/10.15633/9788363241803.03
Pilarczyk, K. (2016). Dokument Stolicy Apostolskiej w pół wieku po „Nostra Aetate”. Wrocławski Przegląd Teologiczny, 24(1), 67–88. https://doi.org/10.34839/wpt.2016.24.1.67-88
Stern, D. H. (1990). Przywracanie żydowskiego charakteru Ewangelii. Vocatio.
Stern, D. H. (2016). Komentarz żydowski do Nowego Testamentu. Vocatio.
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Copyright (c) 2023 Paweł Paszko
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.
