Znaczenie rytuału w paschalnej liturgii rodzinnej w świetle księgi „Sefer habrachot”

Słowa kluczowe: judaizm, Pascha, rodzina, rytuał

Abstrakt

Artykuł zawiera analizę typowych tekstów liturgii paschalnej pod kątem znaczenia jej rytuałów dla osób uczestniczących w celebracji. Omówione zostały poszczególne czynności i wypowiadane słowa, w kolejności ich występowania, zaczynając od poszukiwania i zniszczenia zakwasu w przeddzień Paschy i kończąc na odliczaniu omeru po jej zakończeniu. Wszystkie błogosławieństwa i narracje wypowiadane w kontekście wykonywanych czynności zawierają czynniki, które sprzyjają umocnieniu więzi rodzinnych. Odprawiana liturgia uobecnia dawne wydarzenia i podkreśla wspólnotowe doświadczenie Boga na przestrzeni pokoleń oraz zależność rodziny i całego narodu żydowskiego od działania Boga.

Biogram autora

Mirosław Rucki, Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny im. Kazimierza Piułaskiego w Radomiu

Mirosław Rucki, dr hab. inż., prof. nadzw. Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego w Radomiu, wykładowca w WSD Towarzystwa Chrystusowego w Poznaniu. Wcześniejsza kariera naukowa jest związana z Instytutem Technologii Mechanicznej (Politechnika Poznańska). Ukończył studia podyplomowe: pedagogiczne kształcenia zawodowego (Politechnika Poznańska), nauk o rodzinie (Papieski Wydział Teologiczny w Poznaniu) oraz biblijne (PWT we Wrocławiu). Autor lub współautor dwóch książek recenzowanych i ok. 150 artykułów naukowych i referatów wygłoszonych na konferencjach z dziedziny budowy i eksploatacji maszyn, a także trzech książek i kilkunastu artykułów naukowych z dziedziny biblistyki. Od roku 2015 członek Stowarzyszenia Biblistów Polskich, a od 2017 Society of Biblical Literature.

Bibliografia

Alexander, P. S. (1984). Textual sources for the study of Judaism. Manchester: Manchester University Press.

Cała, A., Węgrzynek, H., & Zalewska, G. (2000). Historia i kultura Żydów polskich. Słownik. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Eliade, M. (1959). Cosmos and history. The myth of the eternal return. New York: Harper & Row.

Gelbard, S. P. (1998). Rite and reason 1050 Jewish customs and their sources. Petach Tikvah: Mifal Rashi Publishing.

Ginsbury, P., Cutler, R., & Weissman, T. (2005). The phases of Jewish history. Jerusalem–New York: Devora Publishing.

Greenburg, W. H. (1896). The Haggadah according to the rite of Yemen together with the Arabic-Hebrew commentary. London: David Nutt.

Hagada. Opowiadania o wyjściu Izraelitów z Egiptu na dwa pierwsze wieczory świeta Pesach. (1927). Warszawa: Wydawnictwo Księgarni M. Zalcmana.

Harris, M. (1976). The Passover Seder: On Entering the Order of History. Judaism, 25(2), 167–174.

Hoffman, L. A. (1997). My people’s prayer book traditional prayers, modern commentaries (1st ed.). Woodstock: Jewish Lights.

Jastrow, M. (1903). A dictionary of the Targumim, the Talmud Babli and Yerushalmi, and the Midrashic literature, with an index of Scriptural quotations. London: Luzac & Co.

Messianic Passover Hagada. (2006). Jerusalem: Keren Ahvah Meshichit.

Moorhead, A., Kaplan, G., & Marcy, F. (2016). Messianic Haggadah. Glendale: Aion Multimedia.

Nessim, D. (2017). Passover and the Afikoman. In D. L. Bock & M. Glaser (Eds.), Messiah in the Passover (pp. 169–182). Grand Rapids: Kregel Publications.

Pecaric, S. (2002). Zemirot Pardes Lauder. Pieśni szabatowe i błogosławieństwo po jedzeniu (L. Kośka, Ed.; E. Gordon, Trans.). Kraków: Stowarzyszenie Pardes.

Pecaric, S., & Tomal, M. (Eds.). (2002). Hagada Pardes Lauder: Pieśń nad Pieśniami (Wyd. 2 popr). Kraków: Stowarzyszenie Pardes : Fundacja Ronalda S. Laudera.

Polonski, P. (Ed.). (2008). Sidur szaarej tfila (nusach aszkenaz). Jeruzalem: Machanaim.

Rohl, D. M. (1995). Pharoahs and kings. A biblical quest. New York: Crown Publishers.

Rucki, M. (2018a). Czy wytracenie oznacza wykluczenie? Colloquia Theologica Ottoniana, 2, 179–195.

Rucki, M. (2018b). Księga „Sefer habrachot” do żydowskiej liturgii domowej. Liturgia Sacra, 51(1), 93–104.

Rucki, M., Abdalla, M., & Benyamin, A. (2015). Jajka wielkanocne w początkach chrześcijaństwa. Teologia i Człowiek, 29(1), 295–312. https://doi.org/10.12775/TiCz.2015.013

Sidur szabchej geulim. (1995). Jeruzalem.

Świerzawski, W., & Bomba, W. (Eds.). (1984). Liturgia uświęcenia czasu. Kraków: Polskie Towarzystwo Teologiczne.

Vries, S. P. De (2001). Obrzędy i symbole Żydów (A. Borowski, Trans.). Kraków: Wydawnictwo WAM.

Zespół biblistów polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich (Ed.). (1991). Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych (4th ed.). Poznań: Pallotinum.

Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy Towarzystwa Świętego Pawła (Ed.). (2008). Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Najnowszy przekład z języków oryginalnych z komentarzem. Częstochowa: Święty Paweł.

Opublikowane
2019-03-31
Dział
Artykuły