Titulus Crucis – co właściwie kazał napisać Piłat?
DOI:
https://doi.org/10.21906/rbl.3738Słowa kluczowe:
Ewangelia Jana, Jezus, Męka Pańska, relikwie, tetragram, titulus crucis, ukrzyżowanieAbstrakt
Artykuł podejmuje problem brzmienia oraz interpretacji napisu umieszczonego nad głową ukrzyżowanego Jezusa. Chociaż wszyscy czterej ewangeliści wzmiankują tę inskrypcję, każdy przytacza jej treść w innej formie. Na uwagę zasługuje wariant obecny w Ewangelii Jana, który zasadniczo odpowiada trójjęzycznemu napisowi na tabliczce przechowywanej w rzymskiej bazylice i czczonej jako Titulus Crucis. Analiza tej relikwii nie daje odpowiedzi na pytanie, jakie brzmienie mogła mieć hebrajska linia tekstu inskrypcji. Zaprezentowana w artykule próba rekonstrukcji hebrajskiego brzmienia inskrypcji otwiera możliwość pogłębionej interpretacji teologicznej tekstu, który Piłat polecił umieścić na krzyżu Jezusa.
Bibliografia
Bella, F., & Azzi, C. (2002). 14C Dating of the ‘Titulus Crucis’. Radiocarbon, 44(3), 685–689. https://doi.org/10.1017/S0033822200032136
Ben-Chorin, S. (1967). Bruder Jesus: Der Nazarener in jüdischer Sicht. List.
Blinzler, J. (1959). The trail of Jesus. Newman Press.
Brinktrine, J. (1966). Dominus regnavit a ligno. Biblische Zeitschrift, 10, 105–107.
Brown, R. E. (1979). Giovanni. Commento al Vangelo spirituale. Cittadella.
Brown, R. E. (1994). The Death of the Messiah: From Gethsemane to the Grave (t. 2; The Anchor Bible Reference Library). Doubleday.
Brzewska, I., & Deluga, W. (2011). Hebrajskie inskrypcje i hebrajskie zapisy imienia Jezus w sztuce – wybrane przykłady. W A. S. Czyż, J. Nowiński, & M. Wiraszka (red.), Architektura znaczeń. Studia ofiarowane prof. Zbigniewowi Bani w 65. rocznicę urodzin i 40-lecie pracy dydaktycznej (s. 368–377). UKSW.
Cassanelli, E., & Stolfi, E. (red.). (2012). Gerusalemme a Roma. La Basilica di Santa Croce e le reliquie della Passione. Jaca Book.
Förster, N. (2014). Der titulus crucis: Demütigung der Judäer und Proklamation des Messias. Novum Testamentum, 56(2), 113–133. https://doi.org/10.1163/15685365 -12341454
Geiger, J. (1996). Titulus crucis. Scripta Classica Israelica, 15, 202–207. https://doi.org/10.71043/sci.v15i.4339
Górny, G., & Rosikoń, J. (2023). Świadkowie Tajemnicy. Śledztwo w sprawie relikwii Chrystusowych (6. wyd.). Rosikon Press.
Hesemann, M. (2000). Titvlvs Crvcis. La scoperta dell’iscrizione posta sulla croce di Gesù. San Paolo.
Hesemann, M. (2023). Reliquienforschung: Titulus Crucis. http://michaelhesemann.ibk.me/19_8.html
Linke, W. (2009). „Tytuł winy” (titulus culpae) Jezusa (Mk 15, 26; Mt 27, 37; Łk 23, 38; J 19, 19). Słowo Krzyża, 3, 124–143.
Luzarraga, J. (2012). El Arameo en el “Titulus Crucis” de Jesús. Estudios Bíblicos, 70(3), 345–369.
Nieścior, L. (2015). Napis na krzyżu Jezusa w łacińskiej egzegezie patrystycznej. Studia Gnesnensia, 29, 183–199.
Ravasi, G. (1985). Il libro dei Salmi. Commento e attualizzazione (t. 2). EDB.
Rigato, M.-L. (2005). Il Titolo della Croce di Gesù. Confronto tra i Vangeli e la Tavoletta-reliquia della Basilica Eleniana a Roma (2. wyd.). Tesi Gregoriana. Serie Teologia, 100. Pontificia Università Gregoriana.
Tisot, H. (2007). Ève, la femme. L’injustice de tous les temps. La plus flagrante erreur judiciaire. Éditions du Jubilé.
Tronina, A. (2011). „Oto Bóg zakrólował z drzewa”. Z dziejów pewnej glosy biblijnej. W A. Paciorek, A. Tronina, & P. Łabuda (red.), Krzyż Twój wielbimy (s. 89–99; Scripturae Lumen. Biblia i jej oddziaływanie, 3). Biblos.
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Copyright (c) 2026 Paweł Paszko
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.
