Czy wierzący w Chrystusa nadal są ludźmi Starego Testamentu? Zarys refleksji teologicznej ks. Giovanniego Moiolego
DOI:
https://doi.org/10.21906/rbl.3733Słowa kluczowe:
Giovanni Moioli, Stary Testament, Nowy Testament, relacja, chrześcijanieAbstrakt
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie refleksji teologicznej ks. Giovanniego Moiolego na temat relacji Starego Testamentu do Nowego Testamentu i jego znaczenia dla wierzących w Chrystusa. Ksiądz Moioli jest jednym z wybitniejszych i rozpoznawalnych włoskich teologów oraz przedstawicielem tzw. mediolańskiej szkoły teologicznej. Choć zmarł przedwcześnie w 1984, pozostawił po sobie znaczące dziedzictwo teologiczne z chrystologii, duchowości i chrześcijańskiej pokuty. Moioli zagadnieniu podjętemu w artykule nie poświęcił odrębnej i systematycznej pracy. Jednak pojawia się ono z pełną jasnością w jego różnych pismach. Autor artykułu, analizując problem badawczy, umieścił go w perspektywie biblijnej, dogmatycznej i duchowej. Podejście biblijne skupia się na wyjaśnieniu problemu za pomocą modelu podmiotowego, integralnego i przedmiotowego. Podejście dogmatyczne przedstawia odpowiedź chrześcijan na heterodoksyjne poglądy podważające Stary Testament. Również odnosi się ono do poglądów Rudolfa Bultmanna, jak i do koncepcji Moiolego o wyjątkowości Chrystusa. Podejście duchowe opiera się na trzech zasadniczych kategoriach odnoszących się do pamięci, wiary i nawrócenia. Księgi Starego i Nowego Testamentu jednają się w Chrystusie i zwracają się ku osobie Słowa Wcielonego.
Bibliografia
Arabia, P. (2017). Il cristiano come memoria e speranza. Lo statuto storico dell’esperienza cristiana nella „meditazione teologica” di Giovanni Moioli (Aloisiana. Nuova Serie, 8). Il pozzo di Giacobbe.
Biblia Jerozolimska. (2006). Pallottinum.
Brambilla, F. G. (2020). La cristologia in statu nascenti. W G. Moioli, Cristologia. Studi (s. 5–26; Opera Omnia, 9). Centro Ambrosiano.
Cazzulani, G. (2002). Quelli che amano conoscono Dio. La teologia della spiritualità cristiana di Giovanni Moioli (1931–1984) (Dissertatio. Series Romana, 35). Glossa.
Colombo, G. (1985). La lezione di un teologo. Giovanni Moioli (1931–1984). Teologia. Rivista della Facoltà Teologica dell’Italia Settentrionale, 10(1), s. 3–15.
Como, G. (2010). «Ci vuole tutto il vangelo». La predicazione di don Giovanni Moioli. W G. Como (red.), Giovanni Moioli. Profilo di un uomo spirituale (s. 85–115). Àncora.
Daniélou, J. (2002). Teologia judeochrześcijańska (S. Basista, tłum.; Myśl Teologiczna, 39). Wydawnictwo WAM.
Dell’Orto, U. (2010). Don Giovanni Moioli. Traccia per una biografia. W G. Como, Giovanni Moioli. Profilo di un uomo spirituale (s. 214–221). Àncora.
Gallivanon, F. (1985). Bibliografia di Giovanni Moioli, Teologia. Rivista della Facoltà Teologica dell’Italia Settentrionale, 10(1), 15–22.
Jan od Krzyża. (1986). Dzieła. Droga na Górę Karmel. Wydawnictwo Karmelitów Bosych.
Kwiatkowski, B. D. (2009). Ocena chrystologii scholastycznej w pismach G. Moiolego. Teologia w Polsce, 3(1), 89–96.
Lubac, H. de (2008). Pismo święte w tradycji Kościoła (K. Łukowicz, tłum.). Wydawnictwo WAM.
Mirabella, P. (1997). L’esistenza cristiana. Vita nello Spirito e decisione morale. Un confronto con il contributo di don Giovanni Moioli (Dissertatio. Series Romana, 15). Glossa.
Moioli G. (2000). Il Discepolo (Contemplatio, 17). Glossa.
Moioli G. (2009b). La spiritualità familiare. Frammenti di riflessione. Editrice In dialogo.
Moioli, G (2009a). Sztuka rozeznawania i kierownictwo duchowe. W R. Corti, G. Moioli, L. Serenthà, Sztuka rozeznawania i kierownictwo duchowe (s. 49–67). Bratni Zew.
Moioli, G. (1974). «Realtà» della risurrezione di Cristo e teologiae. W G. Giavini i in., La risurrezione di Gesù (51–75; Problemi di fede e di morale, 4). Editori Daverio.
Moioli, G. (1978). Santità e peccato nella Chiesa. Prospettive di spiritualità ecclesiale. W Ufficio Catechistico Diocesano (red.), La Chiesa. Il suo mistero e la sua storia (s. 144–152). Centro Ambrosiano.
Moioli, G. (1980). Cristologia. „Momento” storico. Lettura delle „fonti”. Gesù di Nazareth secondo il Nuovo Testamento e nella fede e teologia dell’epoca patristica. Secoli II–VIII. Pro manuscripto.
Moioli, G. (1985). Il Salvatore divino. Edizioni Viboldone.
Moioli, G. (1989). Il mistero di Maria (Contemplatio, 2). Glossa.
Moioli, G. (1992a). L’esperienza spirituale. Lezioni introduttive (Contemplatio, 6). Glossa.
Moioli, G. (1992b). Temi cristiani maggiori (Contemplatio, 5). Glossa.
Moioli, G. (1994). La parola della croce (Contemplatio, 9). Glossa.
Moioli, G. (1996a). Il quarto sacramento. Note introduttive (Lectio, 3). Glossa.
Moioli, G. (1996b). «Va’ dai miei fratelli» (Gv 20,17) (Contemplatio, 12). Glossa.
Moioli, G. (1997). Il peccatore perdonato. Itinerario penitenziale del Cristiano (I Triangoli, 35). Edizioni Piemme.
Moioli, G. (1998a). Veni Creator Spiritus (Contemplatio, 14). Glossa.
Moioli, G. (1998b). L’esperienza cristiana di Cristina di Teresa di Lisieux. Note introduttive (Quodlibet, 8). Glossa.
Moioli, G. (2002). Beati i poveri (Contemplatio, 19). Glossa.
Moioli, G. (2003). «É giunta l’ora» (Gv 17,1) (Contemplatio, 10). Glossa.
Moioli, G. (2006a). Doświadczenie chrześcijańskie a sens umierania (L. Balter, tłum.). Communio. Międzynarodowy Przegląd Teologiczny, 26(6), s. 27–53.
Moioli, G. (2006b). Scritti sul prete (Quodlibet, 1). Glossa.
Moioli, G. (2010). Centro dell’anima è Dio. La Fiamma d’amor viva di Giovanni della Croce (Il lembo del mantello, 2). Edizioni OCD.
Moioli, G. (2014a). Dentro la Parola. Briciole di pensieri (Contemplatio, 32). Glossa.
Moioli, G. (2014b). La teologia spirituale (Opera omnia, 1). Centro Ambrosiano.
Moioli, G. (2014c). L’escatologico cristiano. Proposta sistematica (Opera omnia, 14). Centro Ambrosiano.
Moioli, G. (2015). Cristologia. Proposta sistematica (Opera omnia, 11). Centro Ambrosiano.
Moioli, G. (2017). Preghiera, mistica e liturgia (Opera omnia, 4). Centro Ambrosiano.
Moioli, G. (2020). Cristologia. Studi (Opera omnia, 9). Centro Ambrosiano.
Moioli, G. (2021). Guida allo studio teologico della spiritualità Cristiana (Opera omnia, 2). Centro Ambrosiano, Glossa.
Perzyński, A. (2006). Metoda teologiczna według szkoły mediolańskiej. Studium historyczno-dogmatyczne. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Perzyński, A. (2012). Włoska antropologia teologiczna. Studium historyczno-dogmatyczne. Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie.
Puziak, M. (2008). Człowiek duchowy i jego „poznanie” rzeczywistości nadprzyrodzonej wg Giovanniego Moiolego, Studia Bydgoskie, 2, 161–174.
Sartori, L. (1973). Introduzione. W G. Segalla i in., Il problema cristologico oggi (s. 5–12; Collana Orizzonti Nuovi). Cittadella Editrice.
Sobór Chalcedoński. (2007). Definicja wiary. W A. Baron & H. Pietras (red.), Dokumenty Soborów Powszechnych (t. 1, s. 214–225; Źródła Myśli Teologicznej, 24). Wydawnictwo WAM.
Sobór Watykański II. (2002). Konstytucje, dekrety, deklaracje. Pallottinum.
Stercal, C. (2021). A 90 anni dalla nascita di don Moioli. Memoria di un maestro, L’Osservatore Romano. Giornale Quotidiano Politico Religioso, 161(99), 6.
Strzelczyk, G. (2005). L’esperienza mistica come «locus theologicus». Status quaestionis (Teologia e spiritualità). Eupress FTL.
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Copyright (c) 2026 Jacek Węgrzyn
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy publikujący w czasopiśmie udzielają jego wydawcy zgody o następującej treści:
- Autor zachowuje autorskie prawa majątkowe do utworu, a jednocześnie udziela wydawcy czasopisma zgody na jego pierwszą publikację w wersji drukowanej i wersji online na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe oraz zgody na wykonywanie opracowań, w tym przekładów.
- Autor ma możliwość udzielania zgody niewyłącznej na opublikowanie utworu w wersji, która ukazała się w czasopiśmie (np. zamieszczenia go w repozytorium instytucjonalnym lub opublikowania w książce), wraz z informacją o jego pierwszej publikacji w czasopiśmie.
- Autor może umieścić swój utwór online (np. w repozytorium instytucjonalnym lub na swojej stronie internetowej) jeszcze przed zgłoszeniem utworu do czasopisma.
