Nauczanie liturgiki i biblistyki na lekcjach religii w gimnazjach galicyjskich

Maria Stinia

Abstrakt


Religia jako jeden z przedmiotów szkolnych pełniła w galicyjskich gimnazjach ważną funkcję edukacyjną, a jej istotną częścią składową była liturgika i biblistyka. W procesie nauczania najważniejszym środkiem dydaktycznym był podręcznik szkolny. W ciągu kilkudziesięcioletniego okresu autonomii Galicji posługiwano się między innymi pracami Ludwika Lewartowskiego, Antoniego Tyca, Stanisława Puszeta, Władysława Jougana, Tomasza Dąbrowskiego i Szczepana Szydelskiego. W stopniowo unowocześnianych książkach autorzy starali się uwzględniać wskazania dydaktyki oraz najnowsze odkrycia archeologiczne. Ponadto prowadzono też liczne dyskusje w prasie i podczas zjazdów katechetów mające na celu modernizację procesu nauczania i zwiększenie wychowawczego oddziaływania na uczniów.


Słowa kluczowe


historia; dydaktyka; religia; biblistyka; liturgika; Galicja

Pełny tekst:

PDF PDF (English)

Bibliografia


Banaszak, M. (1981). Tomasz Dąbrowski (1841–1919). H. E. Wyczawski (Ed.), Słownik polskich teologów katolickich. 1: A–G (pp. 374–375). Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Banaszak, M. (1991). Historia Kościoła katolickiego. 3: Czasy nowożytne 1758–1914. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Bukowski, J. (1870). Słowo o ankiecie gimnazjalnej zwołanej do Wiednia we wrześniu b.r. Kraków.

Bukowski, Julian (Ed.). (1896). Pamiętnik Igo Zjazdu XX. Katechetów w Krakowie 27. 28. 29. sierpnia 1895 r. Kraków.

Chrząszcz, C. (2015). Wychowawcy elit. Działalność katechetów galicyjskich szkół średnich w latach 1867–1918 (2nd ed.). Kraków: Wydawnictwo M.

Dąbrowski, T. (1881a). Historya Biblijna dla szkół średnich, wydziałowych i seminaryów nauczycielskich. Z mapą. Nowy Zakon. Stanisławów.

Dąbrowski, T. (1881b). Historya Biblijna dla szkół średnich, wydziałowych i seminaryów nauczycielskich. Z mapą. Stary Zakon. Stanisławów.

Dąbrowski, T. (1896a). Historya Biblijna dla szkół średnich, wydziałowych i seminaryów nauczycielskich. Z mapą. Nowy Zakon (5th ed.). Stanisławów.

Dąbrowski, T. (1896b). Historya Biblijna dla szkół średnich, wydziałowych i seminaryów nauczycielskich. Z mapą. Stary Zakon (5th ed.). Stanisławów.

Gabryel, K. (1983). Antoni Tyc (ok. 1795–1861). H. E. Wyczawski (Ed.), Słownik polskich teologów katolickich. 4: S–Ż (pp. 356–357). Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Grzebień, L. (1981). Bazyli Arciszewski (1795–1856). H. E. Wyczawski (Ed.), Słownik polskich teologów katolickich. 1: A–G (pp. 62–63). Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Hengst, K. (1990). Martin, Konrad. Neue Deutsche Biographie (Vol. 16). Berlin. Retrieved from https://www.deutsche-biographie.de/pnd101767846.html#ndbcontent

Joseph Deharbe. (1913). In Catholic Encyclopedia (Vol. 4). Retrieved from https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Joseph_Deharbe

Jougan, A. (1890). W sprawie nauki religii w naszych szkołach średnich. Muzeum, 6, 688.

Jougan, A. (1891). W sprawie reformy nauki religii w naszych szkołach średnich. Kraków.

Jougan, A. (1897). Religia przy egzaminie dojrzałości. Kraków.

Jougan, W. A. (1895). Liturgika katolicka do użytku w szkołach średnich, seminaryach nauczycielskich i szkołach wydziałowych. Lwów: skład główny w księgarni Seyfartha i Czajkowskiego.

Korzeniowski, I. (Ed.). (1900). Zbiór przepisów odnoszących się do Kościoła i duchowieństwa katolickiego na podstawie Zbioru ustaw administracyjnych wydawanego pod redakcyą radcy namiestnictwa Jerzego Piwockiego. Lwów.

Kumor, B. (1981). Karol Ludwik Lewartowski (1821–1866). H. E. Wyczawski (Ed.), Słownik polskich teologów katolickich. 2: H–Ł (p. 519). Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Kumor, B. (1982). Stanisław Puszet (1841–1907). H. E. Wyczawski (Ed.), Słownik polskich teologów katolickich. 3: M–R (p. 461). Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Kumor, B. (2001). Historia Kościoła. 7: Czasy najnowsze 1815–1914 (2nd ed.). Lublin: Wydawnictwo KUL.

Lewartowski, K. L. (1855). Wykład obrzędów i religijnych zwyczajów ś. rzymsko-katolickiego kościoła dla użytku młodzieży gimnazyalnéj. Kraków: Juliusz Wildt.

Mandziuk, J. (1983). Szczepan Szydelski (1872–1967). L. Grzebień (Ed.), Słownik polskich teologów katolickich 1918–1981 (Vol. 7, pp. 253–263). Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Ministerium des Cultus und Unterrichts. (1849). Entwurf der Organisation der Gymnasien und Realschulen in Österreich. Wien: Gedruckt in der kaiserlich-königlichen Hof- und Staatsdruckerei.

Możdżeń, S. (1974). Ustrój szkoły średniej w Galicji i próby jego modernizacji w latach 1848–1884. Wrocław: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Oddział Wrocławski.

Pudłocki, T. (2015). Apostołowie wiary czy posłuszni urzędnicy? Księża obrządków rzymskokatolickiego i greckokatolickiego w przemyskim I Gimnazjum w latach 1867–1914. In J. Wołczański, S. Nabywaniec, & A. Szal (Eds.), Super omnia veritas. Księga dedykowana Księdzu Profesorowi Tadeuszowi Śliwie w 90. rocznicę urodzin i 50-lecie pracy naukowej. Kraków; Lwów: Wydawnictwo bł. Jakuba Strzemię Archidiecezji Lwowskiej Obrządku Łacińskiego Oddział w Krakowie.

Puszet, S. (1884). Etyka katolicka dla użytku szkół średnich. Kraków.

Reusch, H. (1891). Schuster, Ignaz. Allgemeine Deutsche Biographie (Vol. 33). Leipzig. Retrieved from https://www.deutsche-biographie.de/pnd117321656.html#adbcontent

Sprawozdanie Komisyi w Sprawie Reformy Szkół Średnich powołanej przez Akademiję Umiejętności w Krakowie do załatwienia przekazanego jej wniosku przez W. Sejm. (1881). Kraków: Drukarnia „Czasu”.

Statystyka szkół średnich w Austrii. (1913). Muzeum, 29, 250.

Stinia, M. (2004). Państwowe szkolnictwo gimnazjalne w Krakowie w okresie autonomii galicyjskiej. Kraków: Historia Iagellonica.

Szydelski, S. (1908). Dzieje biblijne Starego Zakonu. Lwów.

Szydelski, S. (1910). Dzieje biblijne Starego Zakonu (2nd ed.). Lwów.

Szydelski, S. (1912). Dzieje biblijne przed narodzeniem Jezusa Chrystusa. Lwów.

Tyc, A. (1850). Dzieje Starego i Nowego Przymierza dla użytku szkólnéj młodzieży. Cz. 1: Dzieje Starego Przymierza (2nd ed.). Leszno: nakładem i czcionkami Ernesta Günthera.

Wołczański, J. (1992). Ksiądz Szczepan Szydelski (1872–1967). Polityk i działacz społeczny. Kraków: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy.

Wołczański, J. (2002). Wydział Teologiczny Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie 1918–1939. Kraków: Wydawnictwo bł. Jakuba Strzemię Archidiecezji Lwowskiej Obrządku Łacińskiego Oddział w Krakowie.

Wołczański, J. (2014). Szczepan Szydelski (1872–1967). Polski słownik biograficzny (Vol. 49, pp. 536–537). Warszawa.

Zieliński, J. (1964). Władysław Alojzy Jougan (1855–1942). Polski słownik biograficzny (Vol. 11, p. 301). Warszawa.




DOI: http://dx.doi.org/10.21906/rbl.476

Copyright (c) 2018 Maria Stinia

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Ruch Biblijny i Liturgiczny • ISSN 0209-0872 (wersja drukowana) • ISSN 2391-8497 (wersja online)